Thay đổi Express Entry 2026 có hiệu lực từ ngày 3/11 sẽ điều chỉnh cách tính điểm cho kinh nghiệm làm việc tại Canada và thư mời làm việc đủ điều kiện. Nghề nghiệp của ứng viên, được xác định theo mã phân loại nghề quốc gia, sẽ có vai trò lớn hơn trong việc xếp hạng hồ sơ.

Bên cạnh cơ hội tăng điểm cho một số nhóm, cách tính mới cũng làm xuất hiện những tranh luận về xác minh việc làm, phòng chống gian lận và mức độ phản ánh nhu cầu lao động thực tế. Bài phân tích của Immigration News Canada nêu năm lo ngại chính. Đây là những rủi ro cần theo dõi, không phải bằng chứng rằng các hệ quả tiêu cực đã xảy ra khi chính sách còn chưa có hiệu lực.

Express Entry thay đổi cách tính điểm như thế nào?

Tối đa 150 điểm không phải 150 điểm cộng thêm

Ngày 16/10/2026, IRCC công bố yếu tố chấm điểm mới về khả năng tham gia thị trường lao động, có tên Labour Market Integration.

Hệ thống so sánh hai phương án: điểm kinh nghiệm Canada, gồm điểm theo thời gian và phần bổ sung cho nghề lương cao; hoặc điểm từ thư mời làm việc đủ điều kiện. Ứng viên được nhận phương án cao hơn, không cộng cả hai.

Mức tối đa là 150 điểm khi không có vợ/chồng hoặc bạn đời đi cùng, hoặc 140 điểm khi có người đi cùng. Các mức này đã bao gồm điểm kinh nghiệm Canada theo thời gian, không phải toàn bộ là điểm mới. Canada.ca

Ba nhóm nghề lương cao

Thời điểm xác minh thư mời làm việc gây lo ngại

Vấn đề đầu tiên là khoảng cách giữa lúc thông tin thư mời làm việc ảnh hưởng đến điểm CRS và lúc viên chức thẩm định đầy đủ hồ sơ thường trú.

Theo bài nguồn, ứng viên có thể nhận điểm dựa trên thông tin đã khai, trong khi việc đánh giá tính xác thực của thư mời được thực hiện ở giai đoạn xét hồ sơ sau khi nhận thư mời nộp đơn thường trú.

Rủi ro được đặt ra là một thư mời giả hoặc thông tin phóng đại có thể giúp hồ sơ vượt điểm tuyển chọn trước khi bị phát hiện. Nếu xảy ra, điều này có thể ảnh hưởng đến thứ hạng của những người khai báo chính xác.

IRCC cho biết sẽ xem xét hoạt động của doanh nghiệp, nhu cầu tuyển dụng, khả năng thực hiện cam kết, năng lực của ứng viên và việc tuân thủ pháp luật lao động, tuyển dụng. Canada.ca

Tuy nhiên, việc hướng dẫn công khai chưa mô tả đầy đủ bước sàng lọc trước tuyển chọn không chứng minh rằng hệ thống hoàn toàn không có kiểm tra sơ bộ. Câu hỏi cần theo dõi là các biện pháp kiểm soát có phát hiện kịp thời thông tin không trung thực trước khi ảnh hưởng đến kết quả hay không.

Bỏ LMIA có thể tạo động cơ mua bán thư mời

Từ ngày 3/11, thư mời làm việc đủ điều kiện không còn cần LMIA để được xét theo phạm vi Express Entry đã công bố. Một thư mời trong nhóm nghề phù hợp có thể mang lại tối đa 100 điểm theo phương án tính điểm tương ứng.

Bài nguồn lo ngại lợi ích này sẽ tạo động cơ mua bán hoặc dàn xếp thư mời không xuất phát từ nhu cầu tuyển dụng thực. Một bộ giấy tờ có thể trông hợp lệ nhưng doanh nghiệp không thực sự có vị trí trống hoặc không có ý định tuyển người.

Lo ngại có cơ sở để thảo luận vì IRCC từng bỏ điểm CRS cho việc làm được sắp xếp trước vào tháng 3/2025 trong bối cảnh chống gian lận liên quan đến mua bán LMIA. Dù vậy, LMIA trước đây cũng không phải bảo đảm tuyệt đối rằng hồ sơ không có gian lận.

Cần phân biệt hai nội dung: bỏ một bước đánh giá trong phạm vi Express Entry và bỏ yêu cầu chứng minh công việc thật. Chính sách mới không miễn việc thẩm định tính xác thực, cũng không xóa yêu cầu LMIA đối với mọi giấy phép lao động.

Với ứng viên và doanh nghiệp, trọng tâm vẫn là công việc có thật, thông tin nhất quán và chứng từ phản ánh đúng quan hệ tuyển dụng.

Ưu tiên nghề lương cao đặt ra câu hỏi về công bằng

Kết quả tham vấn thể hiện ý kiến chia rẽ

Báo cáo tham vấn công bố ngày 15/10 ghi nhận khoảng 17.500 người trả lời khảo sát. Đối với đề xuất bổ sung điểm cho kinh nghiệm Canada trong nghề lương cao, 45,8% phản đối và 42,3% ủng hộ.

Nhóm phản đối lớn hơn nhóm ủng hộ, nhưng chưa chiếm quá nửa số người trả lời. IRCC cũng lưu ý kết quả không đại diện cho toàn bộ dân số Canada hoặc mọi nhóm liên quan; 72% người trả lời cho biết mong muốn nhập cư qua Express Entry. Canada.ca

Do đó, không nên diễn giải thành “đa số người Canada phản đối”. Kết quả cho thấy bất đồng đáng kể trong nhóm tham gia, nhưng không phải cuộc bỏ phiếu quyết định chính sách.

Mức lương của nghề không phản ánh toàn bộ nhu cầu xã hội

Một nghề có lương trung vị cao chưa chắc đang thiếu người ở mọi địa phương. Ngược lại, công việc hỗ trợ chăm sóc hoặc giáo dục có thể rất cần thiết nhưng không đạt ngưỡng lương của danh sách.

Bài nguồn vì thế đặt câu hỏi: liệu tiền lương có phản ánh đầy đủ đóng góp kinh tế và nhu cầu nhân lực hay không? Những lo ngại còn liên quan đến người trẻ, người mới vào nghề và các lĩnh vực có mức lương thấp hơn dù nhu cầu tuyển dụng thực tế lớn.

Tuy nhiên, không được nhận phần điểm nghề lương cao không đồng nghĩa bị loại khỏi Express Entry. Ứng viên vẫn có thể được tính điểm kinh nghiệm Canada thông thường và được xem xét qua các hình thức tuyển chọn phù hợp nếu đáp ứng điều kiện.

Hồ sơ tương đồng có thể chênh lệch đáng kể về điểm

Bài nguồn đưa ra hai ứng viên giả định cùng 32 tuổi, có bằng thạc sĩ Canada, ngoại ngữ CLB 9 ở cả bốn kỹ năng và ba năm kinh nghiệm tay nghề tại Canada.

Để so sánh chính xác, cần giả định thêm rằng các yếu tố còn lại giống nhau, bao gồm tình trạng vợ/chồng và điều kiện tính điểm kinh nghiệm. Một người làm kỹ sư phần mềm, mã NOC 21231, thuộc nhóm 1,5 lần; người còn lại làm nghề không có trong danh sách.

Ví dụ tính riêng yếu tố thị trường lao động

Chênh lệch là 40 điểm. Ứng viên A nhận 104 điểm theo phương án kinh nghiệm, không cộng thêm 70 điểm thư mời để thành 174.

Đây là phép minh họa dựa trên bảng điểm công bố, không phải tổng CRS của hai người. Nếu có vợ/chồng đi cùng, cần sử dụng bảng điểm tương ứng.

Không thể mặc định mọi trường hợp chênh 100 điểm

Bài nguồn nhắc chênh lệch có thể lên tới 100 điểm, nhưng mức này không áp dụng trực tiếp cho ví dụ ba năm kinh nghiệm trên.

Mức chênh thực tế phụ thuộc điểm kinh nghiệm sẵn có, nhóm nghề, thư mời và phương án nào cao hơn. Chẳng hạn, người có phương án kinh nghiệm đạt 110 và phương án thư mời đạt 100 sẽ nhận 110 điểm, không phải 210.

Quy tắc này hạn chế việc cộng đồng thời hai lợi thế. Tuy nhiên, việc không được cộng cả hai không tự động có nghĩa ứng viên bị giảm điểm so với trước cải cách.

Chuẩn lương toàn quốc có thể chưa sát từng địa phương

Thị trường lao động tại Toronto, Moncton hay các cộng đồng ở Alberta có thể khác nhau về tiền lương, chi phí sinh hoạt và mức độ thiếu nhân lực.

IRCC sử dụng dữ liệu Job Bank, khảo sát lực lượng lao động và điều tra dân số để phân loại nghề. Cách tiếp cận toàn quốc tạo một tiêu chuẩn thống nhất, nhưng không thể hiện hết biến động tại từng tỉnh bang.

Một nghề không đạt ngưỡng toàn quốc vẫn có thể được trả lương cao hoặc thiếu người ở một khu vực. Ngược lại, nghề nằm trong danh sách có thể không thiếu lao động tại mọi nơi.

Đây là hạn chế cần phân tích của yếu tố chấm điểm mới, không phải bằng chứng rằng toàn bộ hệ thống nhập cư bỏ qua nhu cầu địa phương. Chương trình đề cử tỉnh bang và tuyển chọn theo nhóm vẫn có thể đáp ứng những mục tiêu khác.

Với người không thuộc danh sách nghề lương cao, hướng phù hợp là kiểm tra chương trình tỉnh bang theo công việc và mối liên hệ thực tế. Không nên mặc định OINP hoặc một chương trình bất kỳ sẽ dễ hơn hay chắc chắn tiếp nhận nghề của mình.

Ứng viên và doanh nghiệp cần chuẩn bị trước ngày 3/11

Rà soát mã nghề và thông tin việc làm

IRCC khuyến nghị người có khả năng được tính điểm thư mời làm việc kiểm tra, cập nhật hồ sơ trước ngày 3/11. Thông tin cần đầy đủ và chính xác để hệ thống có căn cứ tính điểm. Canada.ca

Ứng viên cần xác định mã NOC năm chữ số dựa trên nhiệm vụ thực tế. Không nên chọn mã khác chỉ vì tên nghề gần giống hoặc có mức điểm cao hơn.

Phần kinh nghiệm cần phản ánh đúng thời gian, công việc và điều kiện đủ tiêu chuẩn. Với thư mời, cần kiểm tra nội dung tuyển dụng, doanh nghiệp và các điều kiện chương trình liên quan.

Chuẩn bị chứng từ chứng minh công việc thật

Doanh nghiệp nên chuẩn bị tài liệu thể hiện nhu cầu tuyển dụng, khả năng trả lương và thực hiện cam kết. Thông tin trong thư mời phải phù hợp với vị trí và năng lực của ứng viên.

Không còn yêu cầu LMIA trong phạm vi này không có nghĩa một thư mời đơn giản sẽ đủ. Nếu việc làm chỉ tồn tại trên giấy, hồ sơ vẫn có thể bị đánh giá không đáp ứng yêu cầu.

Theo dõi điểm được tính lại

Hệ thống sẽ tính lại điểm cho các hồ sơ hiện có khi quy định có hiệu lực. Quá trình này có thể kéo dài tối đa hai tuần, và các đợt phát hành thư mời sẽ tạm dừng trong thời gian đó.

Bài nguồn nhắc các đợt tháng 10 gồm 2.500 thư mời diện Kinh nghiệm Canada và 5.000 thư mời nhóm tiếng Pháp. Kết quả cũ vẫn có giá trị tham khảo lịch sử, nhưng chưa đủ để dự đoán điểm chuẩn sau khi cách tính thay đổi.

Việc tạm dừng tuyển chọn cũng không đồng nghĩa toàn bộ hồ sơ thường trú đang xử lý bị đình chỉ.

Express Entry có tiếp tục được cải tổ không?

Báo cáo tham vấn còn đề cập khả năng đơn giản hóa các chương trình tay nghề liên bang, bao gồm hướng hợp nhất chương trình Lao động tay nghề liên bang, Kinh nghiệm Canada và Lao động nhóm nghề kỹ thuật liên bang.

Tuy nhiên, cần phân biệt phương án đang được xem xét với thay đổi đã công bố áp dụng ngày 3/11. Không nên thông báo ba chương trình đã được hợp nhất khi chưa có quyết định tương ứng.

Tác động thực tế của cách tính mới cần được đánh giá qua phân bố điểm, kết quả tuyển chọn và hiệu quả kiểm soát gian lận sau triển khai. Nhận định rằng đây là cuộc cải cách lớn nhất từ năm 2015 hoặc chắc chắn làm hệ thống kém công bằng vẫn là đánh giá của tác giả, không phải kết luận của IRCC.

Câu hỏi thường gặp

1. Có được cộng cả điểm thư mời và điểm kinh nghiệm Canada không?

   Không, trong yếu tố thị trường lao động mới. Hệ thống so sánh hai phương án và chọn mức cao hơn. Điểm kinh nghiệm vẫn có thể được xem xét ở phần kỹ năng chuyển đổi theo quy định riêng.

2. Lương cá nhân cao có chắc được điểm bổ sung không?

   Không. Nghề phải thuộc danh sách NOC do IRCC công bố. Mức lương riêng cao hơn ngưỡng không tự đưa một nghề ngoài danh sách vào diện được cộng điểm.

3. 150 điểm có phải khoản thưởng mới không?

   Không. Mức tối đa này đã bao gồm điểm theo thời gian kinh nghiệm Canada. Phần bổ sung cho kinh nghiệm nghề lương cao tối đa là 70 điểm.

4. Nghề ngoài danh sách có mất điểm kinh nghiệm Canada không?

   Không chỉ vì nghề không thuộc danh sách. Kinh nghiệm Canada đủ điều kiện vẫn được tính theo thời gian; ứng viên không nhận phần bổ sung dành cho nghề lương cao.

5. Các rủi ro gian lận đã được chứng minh chưa?

   Chưa thể kết luận từ bài phân tích. Tại ngày cập nhật, quy định chưa có hiệu lực. Các nội dung nêu trên là lo ngại về thiết kế và thực thi cần được kiểm chứng bằng dữ liệu sau triển khai.

Rà soát lộ trình Express Entry cùng CENIMMI

Thay đổi Express Entry 2026 có thể điều chỉnh đáng kể thứ hạng của một số hồ sơ. Để đánh giá đúng tác động, cần tính lại theo mã nghề, kinh nghiệm, thư mời và quy tắc chọn phương án điểm cao hơn, thay vì chỉ nhìn mức tối đa được công bố.

Liên hệ CENIMMI để được rà soát hồ sơ và định hướng lộ trình định cư Canada phù hợp với kinh nghiệm, ngoại ngữ và điều kiện thực tế của bạn.