Khi làm việc tại Canada, dù bạn là công dân, thường trú nhân hay lao động nước ngoài có giấy phép (Work Permit), tất cả đều được bảo vệ theo Luật Lao động Canada và các quy định của tỉnh bang. Hệ thống pháp luật của Canada quy định rất rõ về mức lương tối thiểu, giờ làm, chế độ nghỉ phép, bảo hiểm, an toàn lao động, quyền từ chối công việc không an toàn và quyền khiếu nại. Tuy nhiên, nhiều người mới sang Canada hoặc lần đầu đi làm thường chưa nắm hết những quyền lợi này, dẫn đến việc không được hưởng đầy đủ hoặc gặp rủi ro khi xảy ra tranh chấp.

Các quyền lợi cơ bản của người lao động tại Canada

Canada có hai hệ thống quy định lao động: luật lao động liên bang và luật lao động tỉnh bang. Phần lớn các doanh nghiệp hoạt động theo quy định tỉnh bang, nhưng công nhân trong ngành vận tải, viễn thông, ngân hàng… chịu điều chỉnh bởi luật liên bang.

Dưới đây là quyền lợi chung mà mọi người lao động đều được hưởng.

Mức lương tối thiểu (Minimum Wage)

Mỗi tỉnh bang quy định mức lương tối thiểu riêng.

Năm 2025 (dao động trung bình):

• Alberta: 15 CAD/giờ
• British Columbia: 17.40 CAD/giờ
• Ontario: 17.20 CAD/giờ
• Manitoba: 15.30 CAD/giờ
• Saskatchewan: 14 CAD/giờ

Nhà tuyển dụng không được trả thấp hơn mức tối thiểu.

Giờ làm việc và lương làm thêm (Overtime)

Quy định phổ biến:

• 8 giờ/ngày hoặc 40 giờ/tuần
• Làm thêm hưởng 1.5 lần lương giờ
• Làm ngày lễ hưởng 2 lần lương (tùy tỉnh bang)
• Nghỉ giữa giờ phải được đảm bảo

Không có chuyện làm thêm không lương, điều này vi phạm luật lao động.

Quyền nghỉ phép và nghỉ lễ

Nghỉ phép năm (Vacation Leave) tại Canada được quy định theo thâm niên làm việc, trong đó người lao động được hưởng tối thiểu 2 tuần phép cho giai đoạn từ 1 đến 5 năm làm việc, 3 tuần sau khi đạt 5 năm và có thể lên đến 4 tuần sau 10 năm tùy theo quy định từng tỉnh bang. Bên cạnh đó, người lao động cũng được hưởng nghỉ lễ (Statutory Holiday), dao động từ 6 đến 10 ngày mỗi năm, khác nhau theo từng tỉnh và vùng lãnh thổ.

Bảo hiểm y tế và phúc lợi sức khỏe

Thông tin chính thức: https://www.canada.ca/en/services/health.html

Người lao động có Work Permit hợp lệ sẽ được:

• Đăng ký bảo hiểm y tế tỉnh bang (MSP, OHIP, AHCIP…)
• Khám chữa bệnh cơ bản miễn phí
• Nhận hỗ trợ khi cấp cứu hoặc điều trị cần thiết

Một số tỉnh bang có thời gian chờ 2–3 tháng.

Bảo hiểm việc làm và lương hưu (EI & CPP)

CPP – Canada Pension Plan là khoản đóng bắt buộc giúp người lao động tích lũy quyền lợi về hưu, trong đó số tiền đóng góp sẽ được sử dụng để chi trả lương hưu hằng tháng, trợ cấp tàn tật nếu người lao động gặp tai nạn mất khả năng làm việc và trợ cấp tử tuất dành cho gia đình trong trường hợp người lao động qua đời. Song song đó, EI – Employment Insurance là chương trình hỗ trợ thu nhập trong các trường hợp mất việc, nghỉ thai sản hoặc nghỉ ốm dài hạn, giúp người lao động duy trì tài chính trong giai đoạn khó khăn. Cả CPP và EI đều được khấu trừ tự động từ bảng lương mỗi kỳ trả lương theo quy định của Canada.

Quyền được đối xử công bằng

Người lao động tại Canada có quyền được đối xử công bằng và không bị phân biệt đối xử dưới bất kỳ hình thức nào. Luật nhân quyền Canada bảo vệ người lao động khỏi các hành vi phân biệt liên quan đến giới tính, tuổi tác, chủng tộc, quốc tịch, tình trạng di trú hoặc khuyết tật. Bất kỳ hành vi vi phạm nào từ phía nhà tuyển dụng đều có thể bị xử phạt nghiêm theo quy định của cơ quan nhân quyền liên bang và tỉnh bang.

Bên cạnh đó, người lao động có quyền nhận hợp đồng lao động rõ ràng và minh bạch. Một hợp đồng hợp pháp phải thể hiện đầy đủ các nội dung như mức lương, số giờ làm việc, vị trí đảm nhiệm, mô tả công việc, quyền lợi đi kèm và điều khoản chấm dứt hợp đồng. Nếu hợp đồng không rõ ràng hoặc thiếu thông tin quan trọng, người lao động hoàn toàn có quyền từ chối ký và yêu cầu làm lại để đảm bảo quyền lợi của mình.

Quyền lợi riêng của lao động nước ngoài

Theo IRCC, lao động nước ngoài cũng được bảo vệ như công dân Canada. Thông tin tại: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/work-canada.html

- Người lao động tại Canada có quyền được làm đúng vị trí và hưởng đúng mức lương đã thỏa thuận trong hợp đồng. Nhà tuyển dụng không được phép trả lương thấp hơn mức đã cam kết, ép người lao động làm ngoài phạm vi được ghi trên Work Permit hoặc tự ý giảm giờ làm, trả lương chậm không lý do. Những hành vi này có thể dẫn đến việc bị IRCC và cơ quan Employment Standards điều tra và xử phạt, nhằm đảm bảo người lao động nước ngoài được bảo vệ tương đương với công dân Canada.

- Bên cạnh đó, người lao động cũng có quyền đổi nhà tuyển dụng trong trường hợp bị ngược đãi hoặc bóc lột. Thông qua chính sách Open Work Permit for Vulnerable Workers, người lao động có thể xin giấy phép làm việc mở để chuyển sang chủ lao động khác ngay lập tức, không phải tiếp tục làm việc trong môi trường không an toàn. Đây là một trong những chính sách mạnh mẽ nhất nhằm bảo vệ quyền lợi của lao động quốc tế tại Canada.

- Khi mới đến Canada, người lao động còn được hưởng các hỗ trợ định cư ban đầu, tùy theo chương trình tỉnh bang. Những hỗ trợ này có thể bao gồm các khóa học ngôn ngữ, tư vấn tìm việc, hướng dẫn an cư ban đầu và đào tạo liên quan đến khai thuế. Mục tiêu là giúp người lao động hòa nhập nhanh chóng và ổn định cuộc sống trong giai đoạn đầu làm việc.

- Ngoài quyền làm việc, người lao động có Work Permit hợp lệ còn có cơ hội chuyển sang thường trú nhân (PR) nếu đáp ứng điều kiện của các chương trình di trú. Các lựa chọn phổ biến gồm Canadian Experience Class (CEC) cho người làm việc 1 năm tại Canada theo NOC TEER 0–1–2–3; các chương trình PNP tỉnh bang, chương trình AIP tại vùng Atlantic, hoặc RNIP dành cho cộng đồng nông thôn. Việc chọn đúng lộ trình phụ thuộc vào tỉnh bang, ngành nghề và mục tiêu của từng hồ sơ — và CENIMMI sẽ đồng hành xây dựng lộ trình PR phù hợp nhất cho từng trường hợp.

- Cuối cùng, mọi người lao động đều có quyền từ chối công việc vượt quá mô tả trong hợp đồng, đặc biệt là những yêu cầu không hợp pháp như làm thêm không lương, làm công việc nặng vượt tiêu chuẩn an toàn hoặc làm ngoài giờ không có thông báo trước. Trong các tình huống này, người lao động có quyền từ chối và báo cáo với cơ quan lao động để được bảo vệ theo đúng quy định

Nghĩa vụ phải tuân thủ

Quyền lợi đi kèm nghĩa vụ. Để tránh vi phạm hoặc làm mất Work Permit, người lao động cần thực hiện 5 nhóm nghĩa vụ sau:

Nghĩa vụ tuân thủ luật di trú

Người lao động tại Canada có nghĩa vụ tuân thủ luật di trú trong suốt quá trình làm việc. Điều này bao gồm việc làm đúng vị trí, đúng địa điểm được ghi trong Work Permit, không làm việc khi giấy phép hết hạn và tuyệt đối không vi phạm pháp luật hình sự. Những sai phạm liên quan đến di trú có thể dẫn đến việc bị từ chối gia hạn Work Permit, bị hủy quyền làm việc hoặc mất cơ hội xin PR trong tương lai.

Nghĩa vụ đóng thuế (Tax Duties)

Song song đó, người lao động phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Khi bắt đầu công việc, người lao động cần điền mẫu thuế TD1 để nhà tuyển dụng khấu trừ đúng mức thuế. Hằng năm, người lao động có trách nhiệm khai thuế và cập nhật thu nhập chính xác với cơ quan thuế Canada (CRA). Việc không khai thuế hoặc khai sai thông tin có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ gia hạn Work Permit hoặc xét duyệt PR — đây là nguyên nhân thường gặp khiến hồ sơ di trú bị trì hoãn hoặc từ chối.

Nghĩa vụ báo cáo tai nạn lao động

Trong trường hợp xảy ra tai nạn lao động, người lao động có nghĩa vụ báo cáo kịp thời. Việc báo cáo cần thực hiện ngay lập tức, ghi nhận bằng văn bản và liên hệ với WCB (Workers’ Compensation Board) để đảm bảo quyền lợi bảo hiểm được chi trả. Nếu không thực hiện đầy đủ, người lao động có thể mất quyền được hưởng các hỗ trợ tài chính hoặc bảo hiểm y tế liên quan đến tai nạn lao động.

Nghĩa vụ tuân thủ quy định an toàn

Bên cạnh đó, tuân thủ quy định an toàn lao động là yêu cầu bắt buộc tại Canada. Người lao động phải đeo thiết bị bảo hộ theo quy định, tham gia đầy đủ các buổi hướng dẫn an toàn và tuân thủ chính xác quy trình vận hành máy móc. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yêu cầu để bảo vệ sức khỏe và tính mạng của chính người lao động.

Nghĩa vụ thông báo thay đổi thông tin cá nhân

Cuối cùng, người lao động cần chủ động thông báo mọi thay đổi về thông tin cá nhân cho IRCC và nhà tuyển dụng. Các thay đổi liên quan đến địa chỉ cư trú, passport, tình trạng hôn nhân hoặc giấy tờ nhân thân đều phải được cập nhật kịp thời để tránh ảnh hưởng đến hồ sơ di trú, các chương trình phúc lợi hoặc hợp đồng lao động. Việc không cập nhật đúng thời điểm có thể dẫn đến sai lệch hồ sơ và gây khó khăn trong quá trình xin PR.

Quyền lợi người lao động tại Canada được luật pháp bảo vệ rất rõ ràng, minh bạch và không phân biệt quốc tịch. Khi hiểu đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình, người lao động có thể làm việc an toàn, tránh rủi ro pháp lý và dễ dàng xây dựng lộ trình PR dài hạn. Việc nắm đúng quy định ngay từ đầu giúp quá trình sinh sống – làm việc – định cư tại Canada trở nên thuận lợi hơn.

Liên hệ CENIMMI để được tư vấn đầy đủ về quyền lợi lao động, Work Permit và lộ trình PR phù hợp theo chính sách Canada 2025.

Câu hỏi thường gặp

1. Người lao động nước ngoài có được trả lương như người Canada không?

   Có. Luật lao động Canada yêu cầu trả lương bình đẳng theo vị trí, không phân biệt quốc tịch.

2. Work Permit có được đổi chủ lao động không?

   Có, trong trường hợp bị đối xử không công bằng hoặc môi trường không an toàn, người lao động có thể xin Open Work Permit for Vulnerable Workers.

3. Làm thêm giờ không lương có hợp pháp không?

   Không. Canada yêu cầu trả OT tối thiểu 1.5 lần lương giờ.

4. Người lao động có được đăng ký bảo hiểm y tế công không?

   Có, nếu Work Permit đáp ứng điều kiện của tỉnh bang. Một số nơi có thời gian chờ 2–3 tháng.