Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) vừa công bố một thay đổi đáng chú ý trong cách theo dõi và công bố tiến độ xử lý hồ sơ nhập cư. Thay vì tiếp tục sử dụng bảng thống kê backlog như trước đây, IRCC đã giới thiệu bảng điều khiển dữ liệu mới mang tên Inside IRCC's Application Processing System.

Theo số liệu cập nhật đến ngày 31/05/2026, hiện có khoảng 1.517.770 hồ sơ nhập cư và quốc tịch Canada chưa được hoàn tất xử lý.

Con số này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng người đang có kế hoạch học tập, làm việc và định cư tại Canada. Tuy nhiên, IRCC cũng nhấn mạnh rằng đây không phải là số lượng hồ sơ tồn đọng (backlog) theo cách hiểu trước đây, mà là tổng số hồ sơ vẫn đang chờ quyết định ở nhiều giai đoạn khác nhau.

Việc thay đổi phương pháp thống kê giúp phản ánh rõ hơn tình trạng xử lý thực tế của từng nhóm hồ sơ, đồng thời giúp người nộp đơn hiểu rõ vì sao một số hồ sơ cần chờ lâu hơn dự kiến.

IRCC thay đổi cách công bố tiến độ xử lý hồ sơ

Trước đây, IRCC sử dụng bảng thống kê backlog hàng tháng để chia hồ sơ thành hai nhóm:

• Hồ sơ vẫn nằm trong thời gian xử lý tiêu chuẩn.
• Hồ sơ đã vượt quá thời gian xử lý tiêu chuẩn.

Với hệ thống mới, IRCC không còn sử dụng khái niệm "backlog" trong báo cáo định kỳ.

Thay vào đó, cơ quan này công bố hai nhóm dữ liệu chính:

• Số hồ sơ đã hoàn tất xử lý kể từ ngày 01/01/2026.
• Số hồ sơ vẫn chưa được hoàn tất xử lý.

Đặc biệt, đối với các chương trình thường trú nhân, IRCC còn bổ sung thêm một tiêu chí mới, đó là phân biệt giữa:

• Hồ sơ đang được xử lý (In Processing).
• Hồ sơ đang chờ chỉ tiêu theo Kế hoạch Mức nhập cư Canada (Waiting for Space).

Đây là điểm khác biệt lớn nhất của hệ thống báo cáo mới.

Hơn 1,5 triệu hồ sơ vẫn đang chờ quyết định

Theo dữ liệu của IRCC, tính đến ngày 31/05/2026, tổng số hồ sơ chưa hoàn tất thuộc các nhóm chính như sau:

 

Nhóm hồ sơ	Hồ sơ đã hoàn tất từ 01/01/2026	Hồ sơ chưa hoàn tất
Tạm trú	1.288.905	404.07
Thường trú diện kinh tế	111	238.335
Thường trú diện bảo lãnh gia đình	45.9	159.765
Thường trú diện bảo vệ	42.8	307.215
Nhập quốc tịch	131.42	326.365
Xác nhận quốc tịch	28.94	82.02

IRCC lưu ý rằng các số liệu này được làm tròn và có thể thay đổi theo từng kỳ cập nhật.

Hồ sơ tạm trú vẫn chiếm số lượng lớn

Nhóm hồ sơ tạm trú bao gồm:

• Visa du lịch.
• Giấy phép học tập.
• Giấy phép làm việc.

Từ đầu năm 2026 đến cuối tháng 5, IRCC đã xử lý gần 1,29 triệu hồ sơ, trong khi vẫn còn hơn 404.000 hồ sơ đang chờ quyết định.

Trong đó:

• Study Permit còn khoảng 31.665 hồ sơ.
• Work Permit còn khoảng 35.040 hồ sơ.
• Visitor Visa còn khoảng 337.365 hồ sơ.

IRCC cho biết thời gian xử lý của từng hồ sơ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tính đầy đủ của hồ sơ, thời gian cung cấp sinh trắc học, yêu cầu kiểm tra an ninh hoặc xác minh thông tin bổ sung.

Ngoài ra, Canada vẫn duy trì một số chính sách ưu tiên xử lý nhanh đối với các nhóm ngành có nhu cầu cao. Chẳng hạn, chương trình Global Skills Strategy tiếp tục hỗ trợ rút ngắn thời gian cấp giấy phép làm việc cho một số đối tượng, trong khi nghiên cứu sinh bậc tiến sĩ và một số bác sĩ được đề cử thông qua Chương trình Đề cử tỉnh bang (PNP) cũng được ưu tiên xử lý trong thời gian ngắn hơn.

Hồ sơ thường trú diện kinh tế: 25% đang chờ chỉ tiêu

Đối với nhóm hồ sơ thường trú diện kinh tế, IRCC ghi nhận:

• 111.000 hồ sơ đã được giải quyết.
• 238.335 hồ sơ vẫn chưa hoàn tất.

Điểm đáng chú ý là trong số các hồ sơ chưa hoàn tất:

• Khoảng 75% đang được xử lý.
• Khoảng 25% đang chờ chỉ tiêu theo Kế hoạch Mức nhập cư Canada giai đoạn 2026–2028.

Điều này đồng nghĩa với việc gần 60.000 hồ sơ chưa thể được xử lý ngay, dù đã được tiếp nhận đầy đủ.

Nhóm diện kinh tế bao gồm nhiều chương trình quen thuộc như Express Entry, Provincial Nominee Program (PNP), Atlantic Immigration Program (AIP), Rural Community Immigration Pilot và Francophone Community Immigration Pilot.

IRCC cũng cho biết, trong giai đoạn từ tháng 6/2025 đến tháng 5/2026, khoảng 79% hồ sơ thuộc Federal Skilled Worker Program và Canadian Experience Class được giải quyết trong thời gian tiêu chuẩn 6 tháng, trong đó khoảng một nửa được xử lý trong vòng 4 tháng hoặc sớm hơn.

Hồ sơ bảo lãnh gia đình vẫn chịu áp lực từ giới hạn

Nhóm bảo lãnh gia đình hiện còn khoảng 159.765 hồ sơ chưa hoàn tất.

Trong số này:

• Khoảng 60% đang được xử lý.
• Khoảng 40% đang chờ chỉ tiêu.

IRCC cho biết các hồ sơ bảo lãnh vợ/chồng, bạn đời và con cái ngoài Quebec hiện có thời gian xử lý trung bình khoảng 14 tháng.

Riêng Chương trình bảo lãnh cha mẹ và ông bà (Parents and Grandparents Program - PGP) tiếp tục chịu áp lực lớn do nhu cầu vượt quá số lượng chỉ tiêu hằng năm. Từ ngày 15/07/2026, Canada đã tạm dừng tiếp nhận hồ sơ mới cho chương trình này, trong khi các hồ sơ đã nộp vẫn tiếp tục được xử lý theo kế hoạch.

Hồ sơ diện bảo vệ có tỷ lệ chờ chỉ tiêu cao nhất

Nhóm hồ sơ diện bảo vệ bao gồm người được bảo vệ, người tị nạn, hồ sơ nhân đạo và một số diện đặc biệt khác.

Đến cuối tháng 5/2026:

• Có 307.215 hồ sơ chưa hoàn tất.
• Khoảng 54% đang được xử lý.
• Khoảng 46% đang chờ chỉ tiêu.

Đây là nhóm có tỷ lệ "Waiting for Space" cao nhất trong ba nhóm hồ sơ thường trú nhân.

Song song với đó, Chính phủ Canada cũng triển khai kế hoạch xử lý thêm tối đa 115.000 hồ sơ của người được bảo vệ và thân nhân tại Canada trong giai đoạn 2026–2027 nhằm giảm áp lực tồn đọng.

"Waiting for Space" có nghĩa là gì?

Một trong những điểm mới quan trọng nhất của hệ thống báo cáo lần này là khái niệm Waiting for Space.

Theo IRCC, trạng thái này áp dụng cho những hồ sơ:

• Đã được tiếp nhận hợp lệ.
• Đã vượt qua bước kiểm tra tính đầy đủ.
• Nhưng chưa thể được xử lý ngay vì chỉ tiêu tiếp nhận thường trú nhân theo Immigration Levels Plan đã được phân bổ hết cho năm hiện tại.

Điều này không đồng nghĩa với việc hồ sơ gặp vấn đề hay bị từ chối. Khi chỉ tiêu mới được mở trong các năm tiếp theo, hồ sơ sẽ tiếp tục được đưa vào quy trình xử lý.

Khoảng 38% hồ sơ thường trú chưa được xử lý

Khi tổng hợp cả ba nhóm hồ sơ thường trú, IRCC ghi nhận:

 

Nhóm hồ sơ	Tổng hồ sơ chờ	Đang xử lý	Chờ chỉ tiêu
Diện kinh tế	238.335	75%	25%
Bảo lãnh gia đình	159.765	60%	40%
Diện bảo vệ	307.215	54%	46%

Tổng cộng, khoảng 705.315 hồ sơ thường trú vẫn đang chờ quyết định.

Trong đó:

• Khoảng 62% đang được xử lý.
• Khoảng 38% đang chờ chỉ tiêu theo kế hoạch tiếp nhận nhập cư.

Đây là lần đầu tiên IRCC công khai tỷ lệ này, giúp người nộp hồ sơ có cái nhìn rõ ràng hơn về nguyên nhân khiến thời gian xử lý có thể kéo dài.

Người đang nộp hồ sơ cần lưu ý điều gì?

Việc IRCC thay đổi phương thức công bố dữ liệu không đồng nghĩa với việc hệ thống xử lý hồ sơ chậm hơn trước. Thay vào đó, cơ quan này đang cung cấp thêm thông tin để người nộp đơn hiểu rõ hồ sơ của mình có thể đang ở giai đoạn nào.

Nếu hồ sơ đã được tiếp nhận nhưng chưa có kết quả trong thời gian ngắn, nguyên nhân có thể không chỉ đến từ quá trình thẩm định mà còn liên quan đến việc phân bổ chỉ tiêu theo Kế hoạch Mức nhập cư của Canada.

Ngoài ra, thời gian xử lý thực tế vẫn có thể thay đổi nếu IRCC yêu cầu bổ sung hồ sơ, xác minh thông tin hoặc tiến hành các bước kiểm tra an ninh cần thiết.

Kết luận

Việc IRCC công bố hệ thống báo cáo mới đánh dấu một thay đổi đáng kể trong cách theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ nhập cư Canada. Thay vì chỉ tập trung vào số lượng hồ sơ vượt thời gian xử lý tiêu chuẩn, hệ thống mới cho thấy rõ bao nhiêu hồ sơ đang được xử lý và bao nhiêu hồ sơ đang chờ chỉ tiêu theo Kế hoạch Mức nhập cư.

Đối với người đang có kế hoạch học tập, làm việc hoặc định cư tại Canada, việc hiểu đúng ý nghĩa của các trạng thái xử lý sẽ giúp có cái nhìn khách quan hơn về tiến độ hồ sơ, đồng thời chủ động chuẩn bị các phương án phù hợp trong quá trình chờ quyết định.

Nếu bạn đang xây dựng lộ trình định cư Canada hoặc cần cập nhật các chính sách mới của IRCC để chuẩn bị hồ sơ phù hợp với quy định hiện hành, việc tham khảo ý kiến từ các đơn vị tư vấn có chuyên môn sẽ giúp quá trình lập kế hoạch trở nên hiệu quả và giảm thiểu những rủi ro không cần thiết.