Thời gian xử lý hồ sơ xin giấy chứng nhận quốc tịch Canada đã tăng lên khoảng 34 tháng trong bản cập nhật tháng 10/2026 của IRCC. Cùng lúc đó, số người đang chờ quyết định được báo cáo giảm từ khoảng 136.000 xuống còn 130.700, tức giảm khoảng 5.300 hồ sơ.

Hai con số này có vẻ trái ngược: lượng hồ sơ chờ giảm nhưng thời gian dự kiến lại tăng. Tuy nhiên, chúng đo hai khía cạnh khác nhau. Số hồ sơ đang chờ phản ánh lượng tồn tại một thời điểm; thời gian xử lý là ước tính về thời gian IRCC có thể cần để quyết định một hồ sơ mới, dựa trên lượng hồ sơ tồn, năng lực xử lý và số đơn dự kiến tiếp nhận.

34 tháng là ước tính, không phải cam kết IRCC sẽ giải quyết mọi hồ sơ trong đúng thời hạn đó. Thời gian thực tế có thể dài hoặc ngắn hơn tùy hồ sơ có đầy đủ hay không, mức độ phức tạp và khả năng xác minh giấy tờ.

Thời gian xử lý giấy chứng nhận quốc tịch tăng

Theo các mốc thời gian được tổng hợp từ công cụ xử lý hồ sơ của IRCC, thời gian ước tính tăng đáng kể từ tháng 5 đến tháng 10/2026:

Tháng cập nhật	Thời gian xử lý ước tính
Tháng 5/2026	12 tháng
Tháng 6/2026	15 tháng
Tháng 7/2026	19 tháng
Tháng 8/2026	25 tháng
Tháng 9/2026	33 tháng
Tháng 10/2026	34 tháng

Bản cập nhật tháng 10 ghi nhận mức tăng thêm một tháng, thấp hơn nhiều so với mức tăng tám tháng từ tháng 8 sang tháng 9. Dù vậy, người mới nộp hồ sơ vẫn cần tính đến khả năng phải chờ gần ba năm theo ước tính hiện tại.

IRCC cho biết thời gian xử lý hiện hành là dự báo về khoảng thời gian cơ quan này có thể cần để đưa ra quyết định nếu nhận hồ sơ vào thời điểm tra cứu. Ước tính được xây dựng dựa trên số hồ sơ đang có, số nhân sự xử lý và lượng đơn dự kiến tiếp nhận. Thời gian bắt đầu tính từ khi IRCC nhận được hồ sơ đầy đủ và kết thúc khi có quyết định.

Hàng chờ giảm khoảng 5.300 hồ sơ

Số người đang chờ quyết định về giấy chứng nhận quốc tịch được báo cáo giảm từ khoảng 136.000 trong tháng 9 xuống còn 130.700 trong tháng 10. Đây là lần giảm đầu tiên được ghi nhận sau giai đoạn hàng chờ tăng mạnh. Tuy nhiên, chỉ một tháng giảm chưa đủ để kết luận tồn đọng đã chuyển sang xu hướng giảm bền vững.

Lượng hồ sơ chờ và thời gian xử lý không nhất thiết thay đổi cùng chiều trong một tháng. Thời gian dự báo của IRCC còn phụ thuộc vào số hồ sơ mới, năng lực xử lý trong những tháng tới và mức độ phức tạp của hồ sơ. Vì vậy, việc hàng chờ giảm không bảo đảm thời gian xử lý sẽ giảm ngay trong lần cập nhật kế tiếp.

Số liệu 130.700 là ảnh chụp tại thời điểm cập nhật, không phải số người sẽ tiếp tục chờ đúng trong suốt 34 tháng. Người nộp nên kiểm tra lại công cụ thời gian xử lý của IRCC trước khi lập kế hoạch dựa trên thời gian chờ hiện tại.

Quốc tịch khác với hồ sơ xin trở thành công dân

Giấy chứng nhận quốc tịch là tài liệu chứng minh một người đã là công dân Canada. Người có thể đã có quốc tịch theo quy định về quốc tịch theo huyết thống nhưng cần xin giấy chứng nhận để xác nhận tình trạng, làm hộ chiếu hoặc sử dụng trong một số thủ tục khác.

Hồ sơ xin giấy chứng nhận không phải là hồ sơ xin thường trú, hồ sơ Express Entry hay hồ sơ xin nhập quốc tịch dành cho thường trú nhân. Người thường trú muốn trở thành công dân phải nộp đơn xin nhập quốc tịch nếu đáp ứng điều kiện. Khi hồ sơ xin nhập quốc tịch được chấp thuận, IRCC cấp giấy chứng nhận theo quy trình tương ứng; người đó không cần nộp thêm một đơn riêng để xin chứng nhận.

Giấy chứng nhận cũng không phải giấy thông hành. Người đã là công dân Canada cần hộ chiếu Canada hoặc giấy tờ đi lại phù hợp khi nhập cảnh Canada. IRCC khuyến nghị người có thể là công dân theo huyết thống xin xác nhận quốc tịch và làm hộ chiếu trước khi lên kế hoạch đi Canada, nhằm hạn chế vướng mắc tại cửa khẩu.

Bill C-3 thay đổi quy định quốc tịch

Bill C-3 sửa đổi Đạo luật Quốc tịch Canada và có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Trước thay đổi này, quy định giới hạn thế hệ đầu tiên thường hạn chế việc truyền quốc tịch cho người sinh ngoài Canada qua nhiều thế hệ. Bill C-3 gỡ bỏ giới hạn này trong một số trường hợp và xử lý tình trạng của một số người vốn bị ảnh hưởng bởi giới hạn thế hệ đầu tiên hoặc các quy định cũ.

Theo hướng dẫn hiện hành của IRCC, người sinh ở nước ngoài trước ngày 15/12/2025 có thể đã tự động trở thành công dân Canada nếu có cha hoặc mẹ là công dân Canada, kể cả trong một số trường hợp thuộc thế hệ thứ hai trở lên. Tuy nhiên, từng trường hợp vẫn cần được đối chiếu với lịch sử gia đình và các quy định áp dụng.

Đối với người sinh ở nước ngoài từ ngày 15/12/2025 trở đi trong thế hệ thứ hai hoặc sau đó, cha hoặc mẹ là công dân Canada nhưng cũng sinh ở nước ngoài phải chứng minh đã hiện diện thực tế tại Canada tổng cộng ít nhất 1.095 ngày trước ngày sinh hoặc nhận con nuôi. Quy định dành cho người được nhận nuôi có quy trình riêng; việc được nhận nuôi bởi công dân Canada không tự động khiến người đó trở thành công dân.

Việc Bill C-3 có hiệu lực diễn ra cùng giai đoạn số hồ sơ xin chứng minh quốc tịch tăng và thời gian xử lý kéo dài. Tuy nhiên, không nên kết luận thay đổi luật là nguyên nhân duy nhất khiến hàng chờ tăng. Thời gian xử lý còn phụ thuộc vào số đơn nhận được, lượng hồ sơ tồn và năng lực xử lý của IRCC.

Hồ sơ cần những giấy tờ nào?

Hồ sơ thường cần chứng minh hai việc: mối quan hệ giữa người nộp và từng thế hệ trong gia đình, đồng thời chứng minh người thân liên quan có quốc tịch Canada. Tùy trường hợp, giấy tờ có thể gồm giấy khai sinh, giấy chứng nhận quốc tịch hoặc nhập tịch, giấy đăng ký khai sinh ở nước ngoài và giấy tờ thể hiện quan hệ cha mẹ – con.

IRCC yêu cầu giấy tờ phải đáng tin cậy, có thể xác minh và được cấp bởi cơ quan lưu giữ hồ sơ gốc. Chỉ nộp hồ sơ bên thứ ba, chẳng hạn tài liệu gia phả không do cơ quan có thẩm quyền cấp, thường không đủ để chứng minh các mối quan hệ trong hồ sơ. Nếu thiếu giấy tờ gốc, người nộp cần giải thích bằng văn bản vì sao không thể cung cấp và cho thấy đã tìm cách xin hồ sơ từ cơ quan lưu trữ ban đầu.

Khi các giấy tờ không phải tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, hồ sơ cần bản dịch theo hướng dẫn của IRCC. Người nộp cũng nên kiểm tra yêu cầu riêng theo nơi sinh, ngày sinh, quan hệ huyết thống, tình trạng nhận con nuôi và thời điểm cha hoặc mẹ trở thành công dân Canada.

Xin xử lý khẩn giấy chứng nhận quốc tịch

IRCC có cơ chế xem xét xử lý khẩn trong một số trường hợp, nhưng thời gian chờ 34 tháng tự nó không làm hồ sơ đủ điều kiện xử lý nhanh. Người nộp cần giải thích lý do cần giấy chứng nhận sớm và cung cấp tài liệu hỗ trợ, chẳng hạn vé máy bay hoặc lịch trình đã thanh toán, thư của chủ lao động, thư của trường, giấy tờ y tế hoặc giấy chứng tử.

IRCC xem xét yêu cầu theo từng trường hợp, không bảo đảm sẽ chấp thuận hoặc hoàn tất hồ sơ trước thời hạn cá nhân cần. Hồ sơ chưa đầy đủ sẽ không được xử lý. Công dân Canada có hai quốc tịch có thể xin xử lý khẩn nếu đáp ứng điều kiện riêng, bao gồm có quốc tịch của nước được miễn thị thực và bằng chứng bay đến Canada trong vòng sáu tháng kể từ ngày nộp đơn.

Vì vậy, người có kế hoạch đi lại, làm việc, học tập hoặc sử dụng dịch vụ tại Canada nên nộp hồ sơ sớm nếu đã đủ điều kiện, thay vì mặc định rằng yêu cầu xử lý khẩn sẽ rút ngắn đáng kể thời gian.

Người dự định nộp hồ sơ nên chuẩn bị thế nào?

Trước khi nộp, hãy xác định mình đang xin chứng minh quốc tịch hay xin trở thành công dân Canada. Sau đó, kiểm tra quy định áp dụng theo ngày sinh, nơi sinh và tình trạng quốc tịch của cha mẹ, ông bà hoặc tổ tiên liên quan.

Nếu cần chứng minh quốc tịch qua nhiều thế hệ, nên lập danh sách từng người trong chuỗi gia đình và giấy tờ cần có cho mỗi mối quan hệ. Hãy rà soát cách viết họ tên, ngày tháng năm sinh, thay đổi tên sau kết hôn và những khác biệt giữa giấy tờ của các quốc gia. Sai lệch hoặc thiếu giấy tờ có thể khiến IRCC cần thêm thời gian xác minh.

Người nộp nên sử dụng hướng dẫn và biểu mẫu mới nhất trên trang IRCC về giấy chứng nhận quốc tịch. Các hướng dẫn cũ có thể chưa phản ánh Bill C-3 hoặc quy trình hồ sơ hiện hành.

Câu hỏi thường gặp

1. Nộp đơn xin giấy chứng nhận quốc tịch có khiến tôi trở thành công dân Canada không?

   Không. Đơn này dùng để IRCC xác minh người nộp đã là công dân hay chưa. Nếu được xác nhận, IRCC cấp giấy chứng nhận chứng minh quốc tịch. Đây không phải hồ sơ xin nhập quốc tịch dành cho thường trú nhân.

2. Thời gian 34 tháng có áp dụng cho mọi hồ sơ không?

   Không. Đây là ước tính xử lý cho hồ sơ mới tại thời điểm cập nhật. Hồ sơ phức tạp, thiếu giấy tờ hoặc cần xác minh thêm có thể mất lâu hơn; hồ sơ khác có thể được xử lý nhanh hơn.

3. Có nên trì hoãn nộp vì thời gian chờ dài?

   Không nhất thiết. Nếu đã đủ điều kiện và cần giấy tờ chứng minh quốc tịch, thời gian chờ dài có thể là lý do để bắt đầu chuẩn bị sớm. Quyết định nộp vẫn nên dựa trên việc xác định đúng tư cách và khả năng cung cấp giấy tờ cần thiết.

4. Có tổ tiên là người Canada thì tôi chắc chắn đủ điều kiện không?

   Không. Có tổ tiên là người Canada chưa đủ để kết luận. Cần xác định chính xác quan hệ qua từng thế hệ, thời điểm và nơi sinh, tình trạng quốc tịch của cha mẹ tại thời điểm sinh, cùng các quy định áp dụng theo Bill C-3.

Kết luận

Thời gian xử lý hồ sơ xin giấy chứng nhận quốc tịch Canada đã lên khoảng 34 tháng trong tháng 10/2026, dù số người chờ quyết định giảm khoảng 5.300 so với tháng trước. Mức giảm này là tín hiệu cần theo dõi, nhưng chưa đủ để khẳng định hàng chờ đã bắt đầu giảm ổn định.

Bill C-3 mở rộng khả năng xác nhận quốc tịch theo huyết thống trong một số trường hợp, nhưng mỗi hồ sơ cần được đánh giá theo ngày sinh, quan hệ gia đình và giấy tờ chứng minh. Người dự định nộp đơn nên kiểm tra đúng loại hồ sơ, chuẩn bị chứng từ cho từng thế hệ và dùng hướng dẫn mới nhất của IRCC.

Liên hệ CENIMMI để được hỗ trợ rà soát lộ trình và giấy tờ phù hợp với trường hợp của bạn.