Gần 250.000 hồ sơ thường trú Canada hiện chưa được tiếp tục xử lý vì phải chờ chỗ trong chỉ tiêu tiếp nhận hằng năm, theo dữ liệu mới nhất được Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) công bố. Đáng chú ý, đây không đơn thuần là vấn đề hồ sơ tồn đọng hay tốc độ xét duyệt chậm. Số lượng người Canada dự kiến tiếp nhận mỗi năm được giới hạn bởi Kế hoạch Mức nhập cư, trong khi lượng hồ sơ ở một số chương trình có thể cao hơn số suất được phân bổ. Điều này giải thích vì sao một hồ sơ đã được xác nhận đầy đủ vẫn có thể phải chờ sang giai đoạn tiếp theo trước khi được IRCC tiếp tục xử lý.

Gần 250.000 hồ sơ PR Canada đang “chờ chỗ”

Theo báo cáo Inside IRCC’s application processing system, với dữ liệu cập nhật đến ngày 31/7/2026, IRCC đang quản lý 716.600 hồ sơ thường trú chưa được hoàn tất thuộc ba nhóm lớn gồm kinh tế, đoàn tụ gia đình và bảo vệ. Trong số này, khoảng 248.000 hồ sơ đang ở trạng thái “waiting for space under yearly targets”, có thể hiểu là đang chờ chỗ trong chỉ tiêu tiếp nhận hằng năm.

Cụ thể, nhóm nhập cư kinh tế có 255.325 hồ sơ chưa hoàn tất, trong đó 78% đang được xử lý và 22% đang chờ chỉ tiêu, tương đương khoảng 56.000 hồ sơ. Nhóm đoàn tụ gia đình có 165.445 hồ sơ, với 59% đang xử lý và 41% đang chờ, tương đương gần 68.000 hồ sơ. Nhóm bảo vệ có 295.830 hồ sơ chưa hoàn tất, trong đó 42% đang chờ chỗ, tương đương khoảng 124.000 hồ sơ. Đây cũng là nhóm có số hồ sơ chờ lớn nhất.

Nhóm hồ sơ	Hồ sơ chưa hoàn tất	Đang xử lý	Chờ chỉ tiêu	Ước tính hồ sơ đang chờ
Kinh tế	255.325	78%	22%	Khoảng 56.000
Đoàn tụ gia đình	165.445	59%	41%	Khoảng 68.000
Bảo vệ	295.83	58%	42%	Khoảng 124.000
Tổng cộng	716.6	—	—	Khoảng 248.000

Cần lưu ý rằng IRCC cho biết các số liệu được làm tròn và có thể thay đổi. Quan trọng hơn, đây là số hồ sơ chứ không phải số người. Một hồ sơ PR có thể bao gồm đương đơn chính, vợ/chồng và con phụ thuộc đi cùng. Trong khi đó, chỉ tiêu nhập cư của Canada lại tính theo số người thực tế được cấp thường trú. Vì vậy, không thể lấy 248.000 hồ sơ đang chờ để so sánh trực tiếp với chỉ tiêu tiếp nhận thường trú nhân của một năm.

Vì sao hồ sơ PR đầy đủ vẫn có thể phải chờ

Đây là điểm quan trọng nhất trong dữ liệu mới của IRCC.

Quá trình quản lý hồ sơ PR có thể được hiểu qua ba giai đoạn. Đầu tiên, IRCC kiểm tra hồ sơ có đầy đủ hay không. Hồ sơ không đầy đủ có thể được trả lại. Sau đó, đối với hồ sơ đầy đủ, IRCC sẽ tiếp tục xử lý nếu còn chỗ trong chỉ tiêu của năm hoặc đưa hồ sơ vào hàng chờ nếu số lượng hồ sơ vượt quá khả năng tiếp nhận của chương trình. Khi có chỗ, quá trình xử lý tiếp tục trước khi IRCC đưa ra quyết định cuối cùng: chấp thuận, từ chối hoặc ghi nhận việc đương đơn rút hồ sơ.

Điều này cho thấy Canada đang phải quản lý song song hai yếu tố khác nhau: khả năng xử lý hồ sơ và khả năng tiếp nhận thường trú nhân.

Khả năng xử lý phản ánh việc IRCC có thể kiểm tra và ra quyết định đối với hồ sơ nhanh đến đâu. Trong khi đó, khả năng tiếp nhận phụ thuộc vào số lượng thường trú nhân được Chính phủ Canada phân bổ cho từng nhóm thông qua Immigration Levels Plan.

Nếu một chương trình nhận nhiều hồ sơ hơn số người Canada dự kiến tiếp nhận trong năm đó, một phần hồ sơ có thể phải chờ đến khi xuất hiện chỗ trong chỉ tiêu của giai đoạn tiếp theo. IRCC xác nhận đây là một trong những yếu tố có thể làm thời gian xử lý kéo dài.

Ngoài vấn đề chỉ tiêu, từng hồ sơ vẫn có thể mất thêm thời gian nếu IRCC cần bổ sung tài liệu, xác minh thông tin hoặc chờ các cơ quan đối tác hoàn thành kiểm tra an ninh.

Bảo lãnh vợ/chồng có thể phải chờ khoảng 3 năm

Áp lực chỉ tiêu thể hiện đặc biệt rõ trong nhóm đoàn tụ gia đình.

IRCC hiện có 165.445 hồ sơ Family Class chưa hoàn tất, trong đó 41% đang chờ chỗ trong chỉ tiêu hằng năm. Điều này tương đương khoảng 68.000 hồ sơ.

Đáng chú ý, trong tài liệu chuyển giao dành cho Thứ trưởng IRCC năm 2026, cơ quan này xác nhận lượng hồ sơ vợ/chồng và con được tiếp nhận không bị giới hạn theo một mức trần đầu vào cố định, nhưng số chỗ dành cho Family Class lại chưa theo kịp nhu cầu. Hệ quả là thời gian chờ của Spouse or Common-Law Partner in Canada Class, tức nhóm vợ/chồng hoặc bạn đời nộp theo diện trong Canada, đã lên khoảng ba năm.

Không phải mọi hồ sơ đều mất 3 năm

Con số khoảng ba năm cần được đặt đúng bối cảnh.

IRCC đặt tiêu chuẩn dịch vụ 12 tháng đối với hồ sơ vợ/chồng, bạn đời và con phụ thuộc xử lý từ ngoài Canada, với mục tiêu hoàn thành 80% hồ sơ trong khoảng thời gian này. Trong khi đó, diện vợ/chồng hoặc bạn đời trong Canada hiện không có tiêu chuẩn dịch vụ tương đương.

Ở một bộ dữ liệu khác, IRCC cho biết từ tháng 8/2025 đến tháng 7/2026, hồ sơ vợ/chồng, bạn đời và con nộp từ trong hoặc ngoài Canada, có điểm đến ngoài Quebec, được xử lý trung bình khoảng 15 tháng. Con số này phản ánh một phạm vi hồ sơ rộng hơn và không mâu thuẫn với mức chờ khoảng ba năm được IRCC nêu riêng cho Spouse or Common-Law Partner in Canada Class.

Đối với người đang được bảo lãnh và sống tại Canada, IRCC vẫn cho phép một số vợ/chồng, bạn đời và con phụ thuộc đi cùng đủ điều kiện xin giấy phép lao động mở trong thời gian hồ sơ PR được xử lý. Điều kiện cụ thể phụ thuộc tình trạng cư trú và giai đoạn của hồ sơ; thông thường đương đơn chính cần có thư xác nhận IRCC đã nhận và kiểm tra hồ sơ PR đầy đủ, đồng thời đang sống tại Canada cùng người bảo lãnh.

Cha mẹ và ông bà

Parents and Grandparents Program cho thấy một cách quản lý khác.

Khác với bảo lãnh vợ/chồng và con, IRCC áp dụng giới hạn tiếp nhận hằng năm đối với chương trình bảo lãnh cha mẹ và ông bà nhằm kiểm soát nhu cầu, lượng hồ sơ tồn và thời gian xử lý. Đợt tiếp nhận gần nhất được IRCC nêu trong tài liệu tháng 9/2026 diễn ra vào tháng 7/2025, khi cơ quan này nhận 10.636 hồ sơ từ nhóm người bảo lãnh đã đăng ký từ năm 2020.

Đối với những gia đình chưa thể tiếp cận chương trình bảo lãnh cha mẹ và ông bà, Super Visa tiếp tục là một lựa chọn tạm trú dài hạn nếu đáp ứng điều kiện. Tuy nhiên, Super Visa không phải chương trình cấp thường trú và không nên được xem là phương án thay thế tương đương với PR.

Khoảng 56.000 hồ sơ kinh tế đang chờ chỉ tiêu

Nhóm kinh tế có quy mô lớn nhất về số hồ sơ chưa hoàn tất với 255.325 hồ sơ, nhưng tỷ lệ đang chờ chỉ tiêu thấp hơn Family Class và nhóm bảo vệ. Theo IRCC, 78% đang được xử lý và 22% đang chờ chỗ, tương đương khoảng 56.000 hồ sơ.

Nhóm kinh tế ở đây không chỉ là Express Entry. Nó còn bao gồm các chương trình kinh doanh liên bang và các lộ trình kinh tế khu vực như Provincial Nominee Program (PNP), Atlantic Immigration Program (AIP), Rural Community Immigration Pilot (RCIP) và Francophone Community Immigration Pilot (FCIP). Vì dữ liệu công khai không chia 56.000 hồ sơ đang chờ theo từng chương trình, không nên diễn giải rằng có “56.000 hồ sơ Express Entry đang bị treo”.

Express Entry quản lý đầu vào bằng các đợt mời

Một điểm khác biệt của Express Entry là IRCC có thể điều tiết số hồ sơ mới thông qua số lượng Invitation to Apply (ITA) được phát hành trong từng đợt. Chính IRCC cho biết số lượng thư mời phụ thuộc vào mục tiêu nhập cư. Đây là một công cụ giúp lượng hồ sơ đi vào hệ thống phù hợp hơn với khả năng tiếp nhận.

Từ tháng 8/2025 đến tháng 7/2026, khoảng 78% hồ sơ thuộc Federal Skilled Worker Program và Canadian Experience Class nhận quyết định trong tiêu chuẩn dịch vụ sáu tháng; khoảng một nửa nhận quyết định trong năm tháng hoặc ít hơn. Điều này cho thấy không nên lấy tình trạng của toàn bộ 56.000 hồ sơ kinh tế đang chờ để suy luận rằng mọi hồ sơ Express Entry đều đang bị kéo dài đáng kể.

Start-Up Visa và Self-Employed chịu áp lực về chỉ tiêu

IRCC hiện không tiếp nhận hồ sơ Start-Up Visa mới, ngoại trừ trường hợp có cam kết hợp lệ từ một tổ chức được chỉ định trong năm 2025 nhưng chưa nộp hồ sơ. Self-Employed Persons Program cũng đang tạm dừng vô thời hạn đối với hồ sơ mới. Các hồ sơ đã tồn tại vẫn tiếp tục được xử lý nhưng khả năng tiếp nhận bị giới hạn bởi Immigration Levels Plan.

Kế hoạch nhập cư 2026–2028 chỉ phân bổ 500 suất Federal Business trong năm 2026, bao gồm Start-Up Visa và Self-Employed, cho thấy vì sao việc quản lý lượng hồ sơ trong nhóm này trở nên đặc biệt quan trọng.

Nhóm bảo vệ có số hồ sơ chờ lớn nhất

Trong ba nhóm được IRCC công bố, Protection có lượng hồ sơ chờ chỗ lớn nhất.

Tính đến ngày 31/7/2026, có 295.830 hồ sơ chưa hoàn tất, trong đó 58% đang xử lý và 42% đang chờ chỉ tiêu, tương đương khoảng 124.000 hồ sơ. Nhóm này bao gồm người được bảo vệ tại Canada, người tị nạn được chính phủ hỗ trợ, người tị nạn được bảo trợ tư nhân và một số hồ sơ dựa trên lý do nhân đạo. Các biện pháp đặc biệt dành cho người bị ảnh hưởng bởi xung đột, khủng hoảng hoặc thiên tai được IRCC thống kê riêng.

Cần phân biệt giữa yêu cầu tị nạn và hồ sơ PR của người đã được công nhận là người cần bảo vệ. Canada không đặt chỉ tiêu Immigration Levels Plan cho số yêu cầu tị nạn cần được xem xét. Tuy nhiên, sau khi một người được công nhận thuộc diện được bảo vệ và nộp hồ sơ thường trú, hồ sơ PR đó trở thành một phần của hệ thống thường trú và chịu tác động của khả năng tiếp nhận.

Để xử lý một phần áp lực này, IRCC đang triển khai sáng kiến một lần nhằm xử lý thêm tối đa 115.000 hồ sơ PR của người được bảo vệ đang ở Canada, ngoài Quebec, cùng người phụ thuộc đang ở Canada trong giai đoạn 2026–2027. Những hồ sơ đủ điều kiện được tự động xem xét theo sáng kiến dựa trên chỗ còn उपलब्ध; đương đơn không cần đăng ký một chương trình riêng.

Vì sao xuất hiện hàng chờ

Kế hoạch Mức nhập cư 2026–2028 đặt mục tiêu Canada tiếp nhận 380.000 thường trú nhân trong năm 2026, với khoảng dao động dự kiến từ 350.000 đến 420.000 người. Trong mục tiêu chính, 239.800 suất thuộc nhóm kinh tế và 84.000 suất dành cho đoàn tụ gia đình. Nhóm người tị nạn và được bảo vệ có 49.300 suất, còn nhóm nhân đạo và các diện khác có 6.900 suất.

Riêng Family Class, Canada phân bổ 69.000 suất cho vợ/chồng, bạn đời và con, cùng 15.000 suất cho cha mẹ và ông bà trong năm 2026. Đối với kinh tế, Federal High Skilled được phân bổ 109.000 suất, PNP 91.500, AIP 4.000 và các chương trình kinh tế thí điểm liên bang 8.175 suất.

Những con số này giúp giải thích bản chất của vấn đề: Canada không đơn giản xử lý tất cả hồ sơ theo thứ tự cho đến khi hết. IRCC còn phải quản lý số người được tiếp nhận theo từng nhóm và từng năm.

Vì vậy, khi lượng hồ sơ đủ điều kiện đi vào một chương trình nhanh hơn số chỗ có thể được sử dụng, hàng chờ có thể hình thành ngay cả khi năng lực xử lý hồ sơ của IRCC được cải thiện.

Người đang chờ hồ sơ PR nên lưu ý

Việc hồ sơ mất nhiều thời gian hơn dự kiến không đồng nghĩa hồ sơ đã gặp vấn đề, nhưng cũng không nên mặc định nguyên nhân chắc chắn là “hết chỉ tiêu”. IRCC nêu rõ thời gian xử lý còn chịu ảnh hưởng bởi mức độ đầy đủ của hồ sơ, việc xác minh thông tin, thời gian đương đơn phản hồi yêu cầu bổ sung và các bước kiểm tra an ninh của cơ quan đối tác.

Do đó, đương đơn nên tiếp tục theo dõi trạng thái hồ sơ, duy trì thông tin liên hệ chính xác và phản hồi đúng hạn nếu IRCC yêu cầu bổ sung tài liệu. Đối với người đang ở Canada với tình trạng tạm trú, cũng cần theo dõi thời hạn giấy phép hiện tại và đánh giá sớm phương án duy trì tình trạng hợp pháp trong thời gian chờ PR.

Quan trọng hơn, thời gian xử lý của chương trình này không nên được áp sang chương trình khác. Con số khoảng ba năm của diện bảo lãnh vợ/chồng trong Canada, chẳng hạn, không phải thời gian chung cho Family Class, Express Entry hay toàn bộ hồ sơ PR Canada.

Kết luận

Việc gần 250.000 hồ sơ PR Canada đang chờ chỗ cho thấy thời gian xét thường trú không chỉ phụ thuộc vào tốc độ làm việc của IRCC. Một yếu tố ngày càng quan trọng là mối quan hệ giữa lượng hồ sơ được tiếp nhận và số thường trú nhân Canada dự kiến tiếp nhận theo từng chương trình mỗi năm.

Dữ liệu đến ngày 31/7/2026 cho thấy áp lực không phân bổ đồng đều: khoảng 22% hồ sơ kinh tế, 41% hồ sơ gia đình và 42% hồ sơ thuộc nhóm bảo vệ chưa hoàn tất đang chờ chỗ theo chỉ tiêu. Trong Family Class, tình trạng này đã thể hiện rõ qua thời gian chờ khoảng ba năm đối với diện vợ/chồng hoặc bạn đời trong Canada.

Với người đang chuẩn bị hoặc đã nộp hồ sơ định cư Canada, điều quan trọng là xác định đúng chương trình, hiểu thời gian xử lý của chính diện hồ sơ mình tham gia và duy trì tình trạng cư trú hợp pháp nếu đang ở Canada. Không nên suy luận tình trạng hồ sơ chỉ từ một con số xử lý chung hoặc từ thời gian chờ của một chương trình khác.

CENIMMI tiếp tục theo dõi các cập nhật từ IRCC về chỉ tiêu nhập cư, thời gian xử lý và thay đổi của từng chương trình định cư Canada. Nếu cần đánh giá lộ trình phù hợp hoặc xem xét tác động của những thay đổi mới đối với kế hoạch định cư, người quan tâm có thể trao đổi với đội ngũ chuyên môn của CENIMMI để được phân tích dựa trên điều kiện hồ sơ và chương trình cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

1. Gần 250.000 hồ sơ PR Canada đang chờ có phải đều là hồ sơ tồn đọng?

   Không nên hiểu theo cách đó. IRCC xác định khoảng 248.000 hồ sơ thuộc nhóm “waiting for space under yearly targets”, tức hồ sơ đang chờ chỗ theo chỉ tiêu tiếp nhận hằng năm. Khái niệm này khác với việc chỉ gọi chung tất cả là hồ sơ tồn đọng hoặc hồ sơ quá hạn.

2. Hồ sơ “waiting for space” có nghĩa là PR đã được duyệt?

   Không. Hồ sơ đã vượt qua bước kiểm tra tính đầy đủ nhưng vẫn phải đáp ứng toàn bộ yêu cầu liên quan trước khi IRCC đưa ra quyết định cuối cùng. Trạng thái chờ chỉ tiêu không phải quyết định chấp thuận PR.

3. Có phải bảo lãnh vợ/chồng Canada hiện mất ba năm?

   Không phải tất cả. IRCC cho biết thời gian chờ đã lên khoảng ba năm đối với Spouse or Common-Law Partner in Canada Class. Hồ sơ vợ/chồng, bạn đời và con xử lý từ ngoài Canada có tiêu chuẩn dịch vụ 12 tháng mà IRCC đặt mục tiêu đáp ứng trong 80% trường hợp.

4. 56.000 hồ sơ kinh tế đang chờ có phải đều là Express Entry?

   Không. Nhóm kinh tế còn bao gồm PNP, AIP, RCIP, FCIP, các chương trình kinh doanh liên bang và những lộ trình khác. Dữ liệu IRCC công bố không chia khoảng 56.000 hồ sơ đang chờ thành từng chương trình cụ thể.

5. IRCC xử lý nhanh hơn có giúp tất cả hồ sơ được cấp PR sớm hơn không?

   Không nhất thiết. Tăng tốc xử lý có thể giảm thời gian IRCC đánh giá hồ sơ, nhưng không tự tạo thêm chỗ trong Immigration Levels Plan. Nếu số hồ sơ của một nhóm vượt số người có thể được tiếp nhận, một phần hồ sơ vẫn có thể phải chờ chỉ tiêu của giai đoạn tiếp theo.