Bộ trưởng Di trú Canada Lena Metlege Diab vừa phát tín hiệu rằng chính phủ có thể xem xét tăng nhập cư trong thời gian tới. Bà nêu hai lý do chính: dân số Canada tăng chậm nhất kể từ sau Thế chiến thứ hai và nhu cầu nhân lực để hỗ trợ các mục tiêu kinh tế của chính phủ.

Tuy nhiên, Canada chưa chính thức công bố tăng chỉ tiêu nhập cư. Kế hoạch hiện hành vẫn đặt mục tiêu tiếp nhận 380.000 thường trú nhân mỗi năm trong giai đoạn 2026–2028. Bộ trưởng chưa đưa ra con số mới, cũng chưa nói điều chỉnh sắp tới sẽ áp dụng cho thường trú nhân, cư dân tạm thời hay cả hai nhóm.

Câu trả lời sẽ nằm trong Kế hoạch Mức độ Nhập cư 2027–2029. Trong lúc chờ kế hoạch mới, người đang chuẩn bị hồ sơ nên xem phát biểu của Bộ trưởng là tín hiệu chính sách, không phải lời bảo đảm về chỉ tiêu, điểm Express Entry hay cơ hội được cấp thường trú.

Bộ trưởng Diab nói gì về khả năng tăng nhập cư

Tại họp báo ở Kitchener ngày 16/10/2026, Bộ trưởng Diab đề cập tốc độ tăng dân số chậm lại và chương trình phát triển kinh tế đầy tham vọng của chính phủ. Bà cho rằng Canada cần thu hút người từ nước ngoài để bù đắp những vị trí mà lực lượng lao động trong nước khó đáp ứng trong nhiều năm tới.

Bà cũng nói chính phủ đang khuyến khích người Canada, đặc biệt là người trẻ, tham gia học nghề và làm việc trong các ngành cần nhân lực. Điều này cho thấy lập luận của chính phủ không chỉ dựa trên nhu cầu tuyển dụng trước mắt mà còn tính đến biến động dài hạn về dân số và lực lượng lao động.

Về khả năng chi trả nhà ở, Bộ trưởng dẫn số liệu tiền thuê nhà chào thuê toàn quốc đã giảm trong 24 tháng liên tiếp và nhắc đến các biện pháp như xây dựng nhà ở, hỗ trợ người thu nhập thấp và giảm thuế. Tuy vậy, bà không công bố mục tiêu nhập cư mới hay mốc thời gian cụ thể. Bà cho biết các mức tiếp nhận sẽ được đề cập trong kế hoạch mới.

Trước đó, Thủ tướng Mark Carney cũng nói chính phủ có thể cân nhắc thời điểm bắt đầu tăng dân số có kiểm soát khi hệ thống nhập cư đã được đưa vào tầm kiểm soát. Cả phát biểu của Thủ tướng lẫn Bộ trưởng đều chưa xác định liệu mức tăng, nếu có, sẽ dành cho thường trú nhân, sinh viên quốc tế hay lao động tạm thời.

380.000 thường trú nhân mỗi năm

Kế hoạch Mức độ Nhập cư 2026–2028, được công bố trước đó, ổn định mục tiêu thường trú nhân ở mức 380.000 người mỗi năm. Kế hoạch cũng giảm mục tiêu tiếp nhận cư dân tạm thời mới nhằm đưa tỷ lệ cư dân tạm thời xuống dưới 5% dân số Canada vào cuối năm 2027.

Nhóm chỉ tiêu	2026	2027	2028
Thường trú nhân	380	380	380
Người tạm trú mới đến	385	370	370
Lao động trình độ cao liên bang, gồm Express Entry	109	111	111
Chương trình Đề cử Tỉnh bang	91.5	92.5	92.5
Đoàn tụ gia đình	84	81	81
Chương trình Lao động Nước ngoài Tạm thời	60	50	50
Chương trình Di chuyển Quốc tế	170	170	170

Mục tiêu cư dân tạm thời mới gồm sinh viên và lao động mới đến; đây không phải tổng số người đang có giấy phép ở Canada. Trong nhóm thường trú, nhập cư kinh tế chiếm tỷ trọng lớn: khoảng 63% năm 2026 và 64% trong các năm 2027–2028. Các mục tiêu và phân bổ hiện tại vẫn được áp dụng cho đến khi chính phủ công bố điều chỉnh chính thức.

Chính sách hiện tại là bước giảm đáng kể so với mục tiêu 500.000 thường trú nhân mỗi năm từng được đặt ra trước đây. Canada cũng giảm số lượng sinh viên mới dự kiến tiếp nhận: mục tiêu năm 2026 là 155.000, thấp hơn nhiều so với mức khoảng 306.000 trong kế hoạch trước đó.

Dân số Canada tăng chậm

Theo ước tính của Cơ quan Thống kê Canada, dân số nước này đạt 41.798.407 người vào ngày 1/7/2026. Trong một năm tính từ tháng 7/2025, dân số tăng 189.425 người, tương đương 0,5%. Đây là mức tăng thấp nhất tính theo số người kể từ năm 1944–1945 và mức tăng theo tỷ lệ thấp nhất kể từ năm 1915–1916.

Tốc độ tăng dân số từng đạt 2,8% trong giai đoạn 2023–2024, sau đó giảm còn 1,1% trong năm 2024–2025 và 0,5% trong năm 2025–2026. Cơ quan Thống kê Canada cho biết biến động gần đây chủ yếu liên quan đến thay đổi trong di cư quốc tế. Trong năm kết thúc vào tháng 7/2026, số cư dân tạm thời giảm khoảng 155.000 người, còn gần 2,78 triệu, tương đương 6,7% dân số.

Canada vẫn tiếp nhận 368.224 thường trú nhân mới trong giai đoạn tháng 7/2025 đến tháng 7/2026, nhưng đây là năm thứ tư liên tiếp số thường trú nhân mới giảm. Những con số này giúp giải thích vì sao chính phủ bắt đầu xem xét lại tác động dài hạn của việc giảm nhập cư, dù mục tiêu ổn định hệ thống và giảm áp lực lên dịch vụ công vẫn còn nguyên.

Dân số già hóa làm tăng nhu cầu về lao động

Tốc độ tăng dân số chậm không phải vấn đề duy nhất. Đến tháng 7/2026, tuổi trung vị của dân số Canada là 40,9 và tuổi trung bình là 42,1. Cơ quan Thống kê Canada nhận định dân số đang già hóa trở lại sau giai đoạn có thêm nhiều cư dân tạm thời trẻ tuổi.

Tỷ suất sinh của Canada cũng ở mức thấp. Số liệu mới nhất của Cơ quan Thống kê Canada cho thấy tỷ suất sinh toàn phần năm 2025 là 1,26 con trên mỗi phụ nữ, gần mức thấp kỷ lục 1,25 của năm 2024. Khi lực lượng lao động già đi và nhiều người đến tuổi nghỉ hưu, các ngành như y tế, xây dựng, kỹ thuật và công nghệ có thể gặp khó khăn hơn trong tuyển dụng.

Đây là cơ sở cho lập luận kinh tế của chính phủ: nhập cư có thể bổ sung người lao động và hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, nhập cư không tự động giải quyết mọi thiếu hụt nhân lực. Kết quả còn phụ thuộc vào việc ứng viên có kỹ năng phù hợp, khả năng được công nhận bằng cấp và chứng chỉ, cũng như mức độ phân bố lao động giữa các vùng và ngành nghề.

Kế hoạch 2027–2029 sẽ quyết định hướng đi tiếp theo

Kế hoạch Mức độ Nhập cư 2027–2029 dự kiến được trình lên Quốc hội vào tháng 11. Theo quy định, Bộ trưởng phải trình kế hoạch trước ngày 1/11 hoặc trong khoảng thời gian nghị viện tiếp tục họp nếu Quốc hội không họp vào ngày đó. Kế hoạch mới sẽ xác nhận hoặc điều chỉnh các mục tiêu hiện tại cho năm 2027 và 2028, đồng thời đặt mục tiêu cho năm 2029.

Nếu chính phủ điều chỉnh tăng chỉ tiêu thường trú, mức phân bổ cho Express Entry hoặc Chương trình Đề cử Tỉnh bang có thể thay đổi. Điều đó có thể ảnh hưởng đến số thư mời được phát hành, nhưng không thể kết luận trước rằng điểm chuẩn CRS sẽ giảm: điểm còn phụ thuộc vào số lượng và hồ sơ của ứng viên trong nhóm chờ, tiêu chí từng đợt tuyển chọn và cách phân bổ thư mời.

Với cư dân tạm thời, chưa có tín hiệu cụ thể rằng chính phủ sẽ nới mục tiêu sinh viên hoặc lao động. Mục tiêu đưa tỷ lệ cư dân tạm thời xuống dưới 5% dân số vào cuối năm 2027 vẫn đang được nêu trong kế hoạch hiện hành. Việc duy trì hay điều chỉnh mốc này sẽ là một trong những vấn đề cần theo dõi khi kế hoạch mới được công bố.

Người đang chuẩn bị hồ sơ nên làm gì?

Người có kế hoạch định cư Canada nên tiếp tục chuẩn bị theo các điều kiện đang có hiệu lực, thay vì chờ một khả năng tăng chỉ tiêu chưa được xác nhận. Với ứng viên Express Entry, cần duy trì hoặc cải thiện các yếu tố như ngoại ngữ, học vấn, kinh nghiệm làm việc và điểm CRS. Với người quan tâm đến chương trình tỉnh bang, cần kiểm tra yêu cầu của tỉnh, ngành nghề và lời mời làm việc.

Nếu kế hoạch phụ thuộc vào giấy phép lao động hoặc du học, cần theo dõi đúng điều kiện chương trình và chuẩn bị tài chính, hồ sơ học tập hoặc hồ sơ việc làm phù hợp. Hiện chưa có thông báo về việc tăng số lượng giấy phép du học hay nới điều kiện lao động tạm thời.

Quan trọng nhất, hãy phân biệt tín hiệu chính trị với quy định đã ban hành. Chỉ tiêu mới chỉ có hiệu lực khi được công bố trong kế hoạch chính thức hoặc văn bản hướng dẫn có thẩm quyền.

Câu hỏi thường gặp

1. Canada đã chính thức tăng chỉ tiêu nhập cư chưa?

   Chưa. Bộ trưởng Diab và Thủ tướng Carney phát tín hiệu chính phủ có thể xem xét tăng nhập cư, nhưng chưa công bố mức mới. Mục tiêu hiện hành vẫn là 380.000 thường trú nhân mỗi năm trong giai đoạn 2026–2028.

2. Dân số Canada tăng chậm đến mức nào?

   Dân số Canada tăng 189.425 người, tương đương 0,5%, từ tháng 7/2025 đến tháng 7/2026. Đây là mức tăng theo số người thấp nhất kể từ năm 1944–1945 và theo tỷ lệ thấp nhất kể từ năm 1915–1916.

3. Nếu chỉ tiêu Express Entry tăng, điểm CRS có chắc chắn giảm không?

   Không chắc chắn. Thêm chỉ tiêu có thể giúp IRCC phát hành nhiều thư mời hơn, nhưng điểm chuẩn còn phụ thuộc vào số lượng ứng viên và điểm số trong nhóm chờ, loại đợt tuyển chọn và tiêu chí áp dụng tại thời điểm đó.

4. Canada có thể tăng chỉ tiêu du học hoặc lao động tạm thời không?

   Bộ trưởng chưa nói rõ khả năng điều chỉnh sẽ áp dụng cho thường trú nhân, cư dân tạm thời hay cả hai. Hiện chưa có thông báo chính thức về việc tăng chỉ tiêu sinh viên hoặc lao động tạm thời.

Kết luận

Phát biểu của Bộ trưởng Diab cho thấy Canada đang cân nhắc cách cân bằng giữa kiểm soát nhập cư, nhu cầu tăng trưởng kinh tế và tình trạng dân số già hóa. Tốc độ tăng dân số thấp nhất trong nhiều thập kỷ là một lý do để xem xét điều chỉnh, nhưng áp lực nhà ở, dịch vụ công và thị trường lao động vẫn khiến việc tăng nhập cư cần được tính toán thận trọng.

Đến khi Kế hoạch Mức độ Nhập cư 2027–2029 được công bố, các mục tiêu hiện hành vẫn là căn cứ để ứng viên lập kế hoạch. Liên hệ CENIMMI để được rà soát điều kiện và xây dựng lộ trình phù hợp với chính sách đang áp dụng, thay vì dựa vào dự đoán về chỉ tiêu tương lai.