Trong khi Canada đang siết chặt nhiều chính sách liên quan đến giấy phép lao động mở dành cho vợ hoặc chồng của lao động nước ngoài, Chính phủ Liên bang vừa công bố một ngoại lệ đáng chú ý dành riêng cho lĩnh vực y tế tại Quebec. Theo hướng dẫn mới được Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) cập nhật cuối tháng 5/2026, vợ hoặc chồng của một số nhân viên y tế được đào tạo ở nước ngoài sẽ không còn phải đáp ứng điều kiện về thời hạn giấy phép lao động tối thiểu 16 tháng của người lao động chính như trước đây.

Mặc dù phạm vi áp dụng không rộng, thay đổi này phản ánh rõ ưu tiên của Canada trong việc giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế kéo dài tại Quebec. Đồng thời, đây cũng là tín hiệu cho thấy chính quyền đang chuyển dần sang cách tiếp cận linh hoạt hơn: siết chặt các chính sách nhập cư tạm thời trên diện rộng nhưng vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho những nhóm ngành nghề có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế và hệ thống dịch vụ công.

Đối với các gia đình đang có kế hoạch làm việc, sinh sống hoặc định cư lâu dài tại Quebec, chính sách mới không chỉ mở ra cơ hội việc làm cho người phối ngẫu mà còn góp phần tăng tính ổn định về tài chính và khả năng hòa nhập vào xã hội Canada.

Canada gỡ bỏ một trong những rào cản lớn nhất đối với gia đình lao động y tế quốc tế

Từ ngày 21/01/2025, Canada bắt đầu áp dụng hàng loạt thay đổi đối với chính sách giấy phép lao động mở dành cho vợ hoặc chồng của lao động nước ngoài. Một trong những điều kiện gây ảnh hưởng lớn nhất là yêu cầu người lao động chính phải còn ít nhất 16 tháng được phép làm việc tại Canada tính từ thời điểm hồ sơ của người phối ngẫu được nộp.

Mục tiêu của quy định này là kiểm soát số lượng người nhập cư tạm thời và giảm áp lực lên hạ tầng xã hội, thị trường nhà ở và các dịch vụ công. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều gia đình lao động nước ngoài đã gặp khó khăn dù vẫn đang làm việc hợp pháp tại Canada. Không ít trường hợp người lao động có việc làm ổn định, đang đóng góp cho nền kinh tế nhưng vợ hoặc chồng lại không đủ điều kiện xin giấy phép lao động mở chỉ vì thời hạn giấy phép còn lại không đáp ứng yêu cầu mới.

Tác động của quy định này đặc biệt rõ rệt trong lĩnh vực y tế. Tại Quebec, nhiều nhân viên y tế được tuyển dụng từ nước ngoài thường tham gia các chương trình công nhận trình độ chuyên môn hoặc chuyển đổi nghề nghiệp trước khi được cấp đầy đủ quyền hành nghề. Trong giai đoạn này, thời hạn giấy phép lao động có thể không kéo dài như các nhóm lao động khác, dẫn đến việc gia đình họ gặp khó khăn khi tiếp cận các quyền lợi liên quan đến việc làm.

Trong bối cảnh đó, Quebec tiếp tục đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế kéo dài. Dân số già hóa nhanh, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng và áp lực nghỉ hưu của lực lượng lao động hiện tại khiến tỉnh bang phải đẩy mạnh tuyển dụng nhân sự từ nước ngoài. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ nhiều chương trình tuyển dụng quốc tế cho thấy việc thu hút lao động chỉ là bước đầu. Để giữ chân nhân lực lâu dài, yếu tố quan trọng không kém chính là khả năng ổn định cuộc sống của cả gia đình người lao động.

Nếu người phối ngẫu không được làm việc hợp pháp, áp lực tài chính sẽ gia tăng đáng kể. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định tiếp tục ở lại Quebec hay chuyển sang địa phương khác có điều kiện thuận lợi hơn. Chính vì vậy, việc miễn áp dụng yêu cầu 16 tháng đối với một số nhóm nhân viên y tế được xem là giải pháp thiết thực nhằm tăng sức hấp dẫn của Quebec trong cuộc cạnh tranh thu hút nhân lực quốc tế.

Quan trọng hơn, động thái này cho thấy Canada đang ưu tiên giải quyết những khó khăn thực tế mà lao động y tế nước ngoài gặp phải thay vì áp dụng một chính sách cứng nhắc cho tất cả các ngành nghề.

Những ai được hưởng chính sách mới và cần đáp ứng điều kiện gì?

Không phải tất cả lao động nước ngoài tại Quebec đều được hưởng ngoại lệ này. Chính sách mới chỉ áp dụng cho những nhân viên y tế được đào tạo ở nước ngoài đang tham gia các chương trình tuyển dụng và công nhận chuyên môn do chính quyền Quebec triển khai.

Theo hướng dẫn của IRCC, người lao động chính phải làm việc trong một trong ba nhóm nghề gồm điều dưỡng viên đã đăng ký hành nghề, chuyên viên trị liệu hô hấp hoặc kỹ thuật viên xét nghiệm y khoa. Đây đều là những vị trí đang thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe của Quebec.

Ngoài yêu cầu về ngành nghề, người lao động còn phải được chấp nhận vào một trong các chương trình đặc biệt do Bộ Di trú Quebec, Bộ Y tế và Dịch vụ Xã hội Quebec cùng Bộ Giáo dục Đại học Quebec phối hợp triển khai. Các chương trình này được thiết kế nhằm hỗ trợ công nhận bằng cấp, kinh nghiệm và kỹ năng của nhân viên y tế được đào tạo ở nước ngoài để họ có thể nhanh chóng hòa nhập vào hệ thống y tế của tỉnh bang.

Về phía người phối ngẫu, hồ sơ vẫn được nộp theo diện giấy phép lao động mở dành cho vợ hoặc chồng của lao động nước ngoài. Tuy nhiên, để được xét theo chính sách miễn trừ mới, đương đơn phải khai báo đúng mã nhận diện theo hướng dẫn của IRCC và nộp kèm thư xác nhận từ Quebec chứng minh người lao động chính đang tham gia chương trình đủ điều kiện.

Điều cần lưu ý là chính sách mới không đồng nghĩa với việc tất cả điều kiện khác đều được miễn. Người lao động chính vẫn phải được phép làm việc hợp pháp tại Canada tại thời điểm hồ sơ được nộp. Các yêu cầu về tình trạng cư trú, giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân hoặc quan hệ sống chung như vợ chồng và các điều kiện hành chính khác vẫn được áp dụng như thông thường.

Nói cách khác, thay đổi lần này chỉ loại bỏ rào cản về thời hạn giấy phép lao động 16 tháng. Những tiêu chí nền tảng khác của chương trình vẫn được giữ nguyên nhằm đảm bảo tính minh bạch và kiểm soát chất lượng hồ sơ.

Chính sách mới tác động như thế nào đến kế hoạch làm việc và định cư tại Canada?

Xét về quy mô, đây là một thay đổi tương đối nhỏ trong hệ thống nhập cư Canada. Tuy nhiên, xét về ý nghĩa chính sách, động thái này phản ánh một xu hướng đáng chú ý trong cách Canada điều chỉnh chiến lược thu hút lao động quốc tế.

Trong hơn một năm qua, Chính phủ Liên bang liên tục siết chặt các chương trình liên quan đến lao động tạm thời, du học sinh và giấy phép lao động mở. Mục tiêu là kiểm soát tốc độ tăng dân số tạm trú và giảm áp lực lên thị trường nhà ở, y tế, giáo dục và cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, song song với việc kiểm soát số lượng, Canada vẫn phải đảm bảo đáp ứng nhu cầu nhân lực ở những lĩnh vực thiết yếu. Ngành y tế là ví dụ điển hình. Không chỉ Quebec mà nhiều tỉnh bang khác cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm, chuyên viên chăm sóc hô hấp và nhiều vị trí chuyên môn khác.

Trong bối cảnh đó, việc tạo điều kiện cho cả gia đình lao động quốc tế được ổn định cuộc sống trở thành một phần quan trọng trong chiến lược giữ chân nhân lực. Khi người phối ngẫu có thể làm việc hợp pháp, gia đình sẽ có thêm nguồn thu nhập, giảm áp lực tài chính và dễ dàng hòa nhập hơn với cộng đồng địa phương. Điều này giúp tăng khả năng người lao động tiếp tục làm việc lâu dài tại Quebec thay vì chuyển sang địa phương khác hoặc quay trở về nước.

Đối với những người đang cân nhắc con đường làm việc và định cư tại Canada thông qua lĩnh vực y tế, chính sách mới mang đến tín hiệu tích cực. Mặc dù không phải là chương trình định cư trực tiếp, nhưng việc gia đình có cơ hội tham gia thị trường lao động ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp xây dựng nền tảng vững chắc hơn cho các kế hoạch lâu dài.

Ngoài ra, chính sách này cũng cho thấy Quebec vẫn đang duy trì cách tiếp cận riêng trong việc giải quyết thiếu hụt lao động. Trong khi nhiều ngành nghề khác chịu tác động từ các biện pháp siết chặt nhập cư, lĩnh vực y tế tiếp tục nhận được sự ưu tiên đặc biệt. Đây là dấu hiệu cho thấy nhu cầu tuyển dụng nhân lực y tế quốc tế nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong những năm tới.

Kết luận

Việc Canada miễn yêu cầu 16 tháng đối với giấy phép lao động của một số nhân viên y tế tại Quebec là một thay đổi có phạm vi áp dụng hẹp nhưng mang ý nghĩa lớn đối với các gia đình lao động quốc tế. Chính sách này không chỉ giúp người phối ngẫu dễ dàng tiếp cận cơ hội việc làm mà còn góp phần nâng cao khả năng giữ chân nguồn nhân lực mà hệ thống y tế Quebec đang rất cần.

Trong bối cảnh Canada tiếp tục điều chỉnh các chương trình nhập cư và lao động tạm thời theo hướng chọn lọc hơn, những ngoại lệ như vậy cho thấy các ngành nghề thiết yếu vẫn sẽ nhận được sự ưu tiên đặc biệt. Đối với những người đang làm việc hoặc có kế hoạch phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực y tế tại Quebec, đây là tín hiệu tích cực cho thấy cơ hội ổn định cuộc sống và xây dựng lộ trình định cư lâu dài tại Canada vẫn đang rộng mở.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách mới có hiệu lực từ khi nào?

   Chính sách bắt đầu áp dụng từ ngày 25/05/2026 và được IRCC cập nhật chính thức vào cuối tháng 5/2026.

2. Ai được miễn yêu cầu 16 tháng?

   Vợ hoặc chồng của một số nhân viên y tế được đào tạo ở nước ngoài đang tham gia các chương trình công nhận chuyên môn và tuyển dụng đặc biệt tại Quebec.

3. Chính sách có áp dụng cho tất cả lao động nước ngoài tại Quebec không?

   Không. Ngoại lệ này chỉ áp dụng cho một số ngành nghề y tế và các chương trình được chỉ định.

4. Người phối ngẫu vẫn phải xin giấy phép lao động mở chứ?

   Có. Hồ sơ vẫn được nộp theo diện giấy phép lao động mở dành cho vợ hoặc chồng của lao động nước ngoài.

5. Đây có phải là dấu hiệu Canada nới lỏng chính sách nhập cư không?

   Không hoàn toàn. Đây là ngoại lệ dành cho một nhóm ngành nghề đang thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng, trong khi phần lớn các chính sách khác vẫn được duy trì theo hướng kiểm soát chặt hơn.